PIESZYCE SIĘ OBUDZIŁY!

PIESZYCE CHCĄ ZMIANY!

Jakie wynagrodzenie dla sołtysa?

dietaW konsultacjach dotyczących statutów sołectw pojawiły się pytania o wynagrodzenie sołtysa. Opinia Komisji Statutowej jest prawidłowa. Przypomnijmy:
„Sołtys swoją funkcję pełni społecznie. Ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje możliwości wynagradzania sołtysów ze środków budżetowych (wyrok NSA z dnia 3 stycznia 1995 r. II SA 1825/94, wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1996 r. II SA 1592/95, wyrok NSA z dnia 19 września 2001 r. II SA 1593/01). Rada gminy może jedynie przyznać dietę oraz zwrot kosztów podróży służbowej (art. 37b ustawy o samorządzie gminnym) ale takie przepisy nie znajdują się w statucie lecz powinny być ujęte w formie odrębnej uchwały rady gminy.”


Podstawą prawną uregulowania w gminie kwestii diet dla sołtysów oraz problemu zwrotu kosztów podróży służbowej jest wywołany przepis art. 37 b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dziennik Ustaw z 2001 r. Nr 142.Poz. 191 wraz z późniejszymi zmianami).
Cytujemy: „Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej”.

 

O ile ustalenie zasad wypłacania diety jest dosyć proste, bo nastąpić może w oparciu np. o ilość mieszkańców (większa liczba mieszkańców pociąga za sobą więcej obowiązków dla sołtysa) o tyle problemy pojawiają się przy uwzględnieniu kosztów podróży służbowej.
Z przepisu art. 37b ust 1 wynika, że jeśli już rada zdecyduje się ustanowić zasady, na jakich sołtysom będzie przysługiwała dieta (bo może je ustanowić, ale nie musi), to wówczas nie może ograniczyć się tylko do diet. Wtedy musi także ustanowić zasady na jakich sołtysom w danej gminie będzie przysługiwał zwrot kosztów podróży służbowej. Tymczasem w wielu gminach jest stosowana praktyka, że w wysokości diety uwzględniony jest zwrot kosztów podróży służbowej. Można przyczepić się do takiej praktyki gdyż ustawodawca wyraźnie rozgraniczył te dwie kwestie, skoro w przepisie art. 37b ust 1 jest mowa o zasadach na jakich sołtysowi „będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej”., a nie że zwrot kosztów ma być uwzględniony w diecie.

Koszt podróży służbowej w diecie jest rozwiązaniem dosyć kłopotliwym gdyż wymusi częste podnoszenie wysokości diet w przyszłości z uwagi na wzrost kosztów podróży (wzrost cen benzyny, posiłków i noclegów) i to w formie uchwały rady gminy. To z kolei każdorazowo pociągnie konieczność głosowania na sesji, potem uchwała podlega nadzorowi wojewody, potem uchwała jest ogłoszona w dzienniku urzędowym.-To określona procedura i dosyć czasochłonna.

 

Jeśli chodzi o same zasady rozliczania kosztów podróży służbowej to istnieją rozporządzenia, którymi można się w tej mierze posiłkować.
Są to:
1. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2000 r. w sprawie sposobu ustalania należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowej radnych gminy (Dz. U. z dnia 11 sierpnia 2000 r. Nr 66, Poz. 800, ost. zm. z dnia 13.03 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 33 Poz. 289)
2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie ustalania należności z tytułu kosztów podróży służbowej pracowników (Dz. U. Nr 236 poz. 1990, ost. zm. Dz. U. z 2006 r. Nr 227 Poz. 1661).


 

Rada gminy nie może ustanowić żadnych innych form rekompensat dla sołtysów z tytułu poniesionych przez nich kosztów wynikających z wykonywania mandatu sołtysa poza dietami i zwrotem kosztów podroży służbowej. Niezgodne z przepisami więc są funkcjonujące w wielu gminach np. ryczałty telefoniczne.

Dał temu wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 19 września 2001 r. (II SA 1593/01). Rozpatrując skargę na uchwały Rady Miejskiej w K., która przyznała sołtysom częściowy zwrot kosztów rozmów telefonicznych prowadzonych w sprawach służbowych w formie miesięcznego ryczałtu o wartości 30 impulsów - sąd stwierdził:

„Sprawy rekompensat za działalność organów wykonawczych jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego reguluje ustawa z 1990 r. o samorządzie gminnym. W art. 37 b przewiduje ona jedynie możliwość ustanowienia dla tych organów diet oraz zwrotu kosztów podróży służbowej. Nie dopuszcza więc tym samym żadnych innych rekompensat. Wydatki poniesione przez organy wykonawcze jednostek pomocniczych powinny być ujęte w wysokości diety przysługującej tym podmiotom”. 

 


Tak więc ustanawiając zasady wypłacania diet dla sołtysów rada gminy powinna wziąć pod uwagę jakie koszty swojej działalności ponoszą sołtysi i uwzględnić je w diecie: a więc np. rozmów telefonicznych, korzystania z Internetu, prowadzenia korespondencji pocztowej itp. 

Nie należy z tą sprawą mieszać problemu wynagrodzenia za inkaso dla sołtysów, a także kwestii doręczeń przez sołtysów mieszkańcom nakazów podatkowych. To są zupełnie odrębne zagadnienie prawne nie związane z pełnieniem mandatu sołtysa i uregulowane na podstawie odrębnych przepisów ustawowych.

 

Źródło: materiały w internecie